De Speciale Ras Overeenkomst

B9 11749. Rechtbank Middelburg, 25 april 2012, LJN: BY0234, Enza Zaden Benelux B.V. tegen Kwekerij Van Antwerpen Van Veen B.V. (Agro Care).

Kwekersrecht, althans geschil  over de opzegging van een overeenkomst tot levering van en een licentieovereenkomst m.b.t. tomatenzaad.  De opzegging door eiseres Enza was naar oordeel van de rechtbank gerechtvaardigd,  nu een zwaarwegende grond voor  opzegging i.c. geen vereiste was.  De gehanteerde opzegtermijn  van 13 maanden wordt daarnaast niet als onrechtmatig aangemerkt, o.a. omdat  “van belang [is]dat het voor Agro Care van meet af aan duidelijk moet zijn geweest dat Enza de overeenkomst niet wilde en dat partijen ernstig van mening verschillen over een verschuldigde licentievergoeding en over de vraag of Enza doorlevering van de zaden zou mogen beperken.”

De gevorderde verklaring voor recht dat op de overeenkomst tot levering van Sunstreamzaad de voorwaarden die zijn opgenomen in de Speciale Ras Overeenkomst en Enza’s algemene voorwaarden van toepassing zijn en dat Agro Care daaraan gebonden is, is echter niet toewijsbaar. De rechtbank gelast een comparitie om te onderzoeken of partijen tot een vergelijk kunnen komen omtrent de door Agro Care aan Enza te betalen prijs voor het Sunstreamzaad in de jaren dat Enza dit zaad aan Agro Care geleverd heeft.

4.4.  (…) . De stelling van Enza dat Agro Care in haar algemene bedrijfsvoering niet afhankelijk is van de overeenkomst is door Agro Care ook niet gemotiveerd betwist. Voorts is ook niet gebleken dat Agro Care voor de teelt van Sunstreamtomaten afhankelijk is van de overeenkomst. De stelling van Agro Care dat zij voor levering van het Sunstreamzaad afhankelijk is van Enza, is gelet op haar eigen mededeling dat zij de betreffende zaden de afgelopen jaren toen zij niet geleverd kreeg van Enza uit het buitenland heeft betrokken en toch in staat is geweest diverse hectaren (in 2011 zelfs 13 hectare) Sunstreamtomaten te telen, niet houdbaar. (…).

4.6.  Uiteraard kon van Enza verwacht worden dat zij bij haar opzegging rekening hield met de gerechtvaardigde belangen van Agro Care. Uit de eisen van redelijkheid en billijkheid vloeit dan ook voort dat een bepaalde opzegtermijn in acht genomen diende te worden. (…) Zoals hiervoor al is overwogen is het bovendien nog maar de vraag of er een nieuwe situatie is ontstaan door opzegging van de overeenkomst, aangezien gebleken is dat Agro Care ook nadat de overeenkomst was opgezegd en zonder dat zij van Enza zaad geleverd kreeg, in staat is geweest diverse hectares Sunstreamtomaten te telen.

Verder is van belang dat het voor Agro Care van meet af aan duidelijk moet zijn geweest dat Enza de overeenkomst niet wilde en dat partijen ernstig van mening verschillen over een verschuldigde licentievergoeding en over de vraag of Enza doorlevering van de zaden zou mogen beperken.

Mede gelet op de hiervoor genoemde omstandigheden was Enza, de (beperkte) periode waarin de overeenkomst tussen partijen van kracht was in aanmerking genomen, naar het oordeel van de rechtbank in ieder geval bevoegd de overeenkomst te doen beëindigen met inachtneming van de door haar gehanteerde opzegtermijn van 13 maanden.

(…)  4.9.  De gevorderde verklaring voor recht dat op de overeenkomst tot levering van Sunstreamzaad de voorwaarden die zijn opgenomen in de Speciale Ras Overeenkomst en Enza’s algemene voorwaarden van toepassing zijn en dat Agro Care daaraan gebonden is, is niet toewijsbaar.(…) De enkele stelling van Enza dat het sluiten van een Speciale Ras Overeenkomst bij rassen als Arcanca en Sunstream gebruikelijk was, onder verwijzing naar de overeenkomst met betrekking tot het Aranca zaad is onvoldoende, zeker nu door Agro Care onweersproken is gesteld dat de Speciale Ras Overeenkomst betreffende het Arancazaad niet bij aanvang van de levering daarvan aan Agro Care is gesloten, maar pas vele jaren later.

4.10. Vast staat dat partijen bij het sluiten van de overeenkomst (nog) geen overeenstemming hadden bereikt omtrent de prijs van de door Enza aan Agro Care te leveren Sunstreamzaden. (…) De rechtbank is van oordeel dat gelet op de stellingen van partijen zowel in de onderhavige procedure als in de procedure bij de rechtbank Alkmaar als onvoldoende weersproken is komen vast te staan dat Red Star vanwege haar bijdrage in de ontwikkeling van het Sunstreamras een speciale positie inneemt ten opzichte van Enza en dat er tussen Enza en Red Star exclusiviteitsafspraken golden betreffende het Sunstreamzaad.

Bij het bepalen van de door Agro Care aan Enza te betalen prijs voor het Sunstreamzaad kan dan ook niet worden uitgegaan van de prijs die Enza bij Red Star Trading in rekening brengt. Voorts staat als onweersproken vast dat er ten tijde van het sluiten van de overeenkomst tussen partijen prijslijsten waren waarop de voor anderen dan Red Star geldende prijs voor het Sunstreamzaad vermeld stond. De rechtbank is van oordeel dat de op deze lijsten vermelde prijs, eventueel verhoogd met de indexering, een belangrijk uitgangspunt dient te zijn voor de door Agro Care voor het Sunstreamzaad te betalen prijs.

De rechtbank verzoekt Enza daartoe, overeenkomstig haar daaromtrent ter gelegenheid van het pleidooi op 31 januari 2012 gedane aanbod, inzichtelijk te maken hoe de prijs van het Sunstreamzaad tot stand komt en deze uitleg samen met de hiervoor genoemde prijslijsten een week voorafgaand aan de zitting aan de rechtbank en de wederpartij te doen toekomen.

Lees het vonnis hier. Lees hier meer over de achtergrond van het conlflict.