Zowel in uitgevouwen, gevulde als in opgevouwen vorm

B9 11584. Gerechtshof ’s-Hertogenbosch, 14 augustus 2012, HD 200.080.913/01, Jean Cassegrain S.A.S. (Longchamp) c.s. tegen Horsten Lederwaren (met dank aan Paul  Reeskamp & Sjo Anne Hoogcarspel, Klos Morel Vos & Schaap).

Auteursrecht. Eiseres Longchamp (met de tussengekomen ontwerper Jean Cassegrain) stelt dat gedaagde Horsten inbreuk maakt op haar auteursrecht door het openbaar maken van verveelvoudigingen van de Pliage-tas van Longchamp (afbeelding boven, klik hier voor grotere afbeelding). Het hof Den Bosch volgt die stelling, maar houdt de zaak aan om na nadere vaststelling van het aantal verkochte Horsten-tassen de hoogte van schadevergoeding te kunnen berekenen. 

Met de rechtbank is het hof van oordeel dat de Pliage-tas een auteursrechtelijk beschermd werk is. De kenmerkende grondvorm van de Pliage-tas in combinatie met de toegevoegde elementen maakt dat dat de tas het persoonlijk stempel van de kamer draagt en  “uit de stukken is niet gebleken dat vóór 1993 deze combinatie van genoemde kenmerken al in een tas voorkwam, zodat de Pliage-tas eveneens een eigen oorspronkelijk karakter bezit.” (7.2.1.) M.b.t. de gestelde auteursrechtelijke verwatering durft (hoeft) ook dit hof geen harde uitspraak te doen: “Voor zover in het auteursrecht al gesproken zou kunnen worden van verwatering in die zin dat een in aanvang beschermd werk verworden is tot een onbeschermde stijl, heeft Horsten onvoldoende gemotiveerd en onderbouwd waarom daar in het onderhavige geval sprake van is.”

Op grond van het toepasselijke Franse recht( lex originis) wordt Longchamp daarnaast vermoed auteursrechthebbende te zijn. Voor zover nodig kan Longchamp echter ook op basis van overdracht van auteursrecht door ontwerper Cassegrain als rechthebbende  worden beschouwd. Van rechtsverwerking is geen sprake. “Het is goed voorstelbaar dat Horsten na het stilzitten van Longchamp gedurende twee en een halfjaar niet had verwacht dat Longchamp alsnog aanspraak zou maken op enige vergoeding, maar voor rechtsverwerking is een enkel tijdsverloop onvoldoende.”

Inbreuk door Horsten wordt vervolgens aangenomen. De totaalindrukken die beide werken maken “verschillen te weinig voor het oordeel dat de Horsten-tas als een zelfstandig werk kan worden aangemerkt. Dit geldt zowel voor de tas in uitgevouwen, gevulde als opgevouwen vorm. Ook de Horsten-tas kent een rechthoekige vorm met aan de onderzijde schuin afgesneden hoeken waardoor een vorm van een omgekeerd trapezium ontstaat indien de tas gevuld is, een ritssluiting die uitloopt op lipvormige uitsteeksels, in contrasterend materiaal uitgevoerde hengsels met opvallende stiksels, in hetzelfde contrasterende materiaal uitgevoerde klep die midden tussen de hengsels is geplaatst en een rechthoekige, symmetrische vorm indien de tas is opgevouwen.” Het verschil in maatvoering is daarbij niet relevant.

Het verweer dat er geen sprake is van ontlening gezien de hoeveelheid vergelijkbare tassen in de markt wordt als onvoldoende gemotiveerd verworpen. “De bewijslast van de stelling dat er geen sprake is van ontlening rust op de partij die van inbreuk wordt betwist (zie o.m. HR Barbie).”

De grief van Longchamp m.b.t. de  gevorderde rekening en verantwoording slaagt. Het door Horsten overgelegde rapport van Ernst & Young is naar mening van het hof onvoldoende om te kunnen dienen als deugdelijke rekening en verantwoording. Uit het rapport kan niet worden opgemaakt of het aantal verkochte tassen juist is, omdat er geen boordelingsopdracht is uitgevoerd  waarbij de boeken zijn gecontroleerd.

Cumulatie van schadevergoeding en winstafdracht is in het auteursrecht wel mogelijk. Het hof wijst de gevorderde schadevergoeding voor winstderving af  bij gebrek aan nadere onderbouwing van de stelling dat €30,- per tas redelijk zou zijn. Voor de gevorderde schadevergoeding voor waardevermindering door verlies aan exclusiviteit stelt het Hof meer informatie nodig te hebben over het aantal verkochte tassen. De zaak wordt daarom naar de rol verwegen voor akte overlegging rekening en verantwoording door een (hetzij  RA hetzij AA). Accountant.

Lees het arrest hier.