Advies Raad van Cultuur over toekomst van Nederlands aanbod in veranderend medialandschap

Print this page 06-07-2018
B915465

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de Raad van Cultuur de volgende adviesvragen voorgelegd: Wat is er nodig om pluriforme en kwalitatief hoogstaande Nederlandse culturele audiovisuele content te stimuleren, gezien het veranderende medialandschap? En wat is er nodig om te zorgen dat deze content toegankelijk is en het publiek bereikt, ook internationaal?

 

Passage uit het advies:

 

“De geschetste stormachtige ontwikkelingen die de sector parten spelen, zetten de publieke waarden die deze sector vertegenwoordigt onder druk. De productie, distributie en consumptie van mediacontent verandert razendsnel. In een paar jaar tijd is ons mediagebruik spectaculair toegenomen, vooral via mobiele apparaten met snelle internettoegang. Wij kijken veel, maar doen dat steeds minder via televisie, minder lineair en meer online en mobiel. Dat online mediagebruik wordt sterk beïnvloed door de distributiemogelijkheden van een handvol grote Amerikaanse bedrijven: betaalplatforms als Netflix en superplatforms zoals Google, Facebook, Apple en Amazon. Door hun enorme economische kracht distribueren zij veelbekeken en veelal kwalitatief hoogwaardige series, films en een veelheid aan andere content, die zij in toenemende mate zelf laten produceren.

 

Het bereik van Nederlandse programma-aanbieders – zowel commercieel als publiek – vermindert sterk door de groei van buitenlandse betaal- en superplatforms. Er is sprake van een verdringingsmechanisme: als je kijkt naar het een, sluit je het ander uit. Een winner­takes­all scenario ontvouwt zich, waarin enkele partijen steeds groter worden en veel andere, vooral nationale, partijen met steeds minder ruimte genoegen moeten nemen. In de bioscoopsector zien we dezelfde ontwikkeling: het grootste deel van de markt is in handen van drie buitenlandse concerns en het marktaandeel van het Nederlandse product neemt af. De toegang tot en zichtbaarheid van Nederlandse content neemt daarmee af. En wanneer Nederlandse omroepen of producties minder mensen bereiken, nemen relevantie en daarmee de exploitatiemogelijkheden ook af. Recente prognoses over dramatisch teruglopende reclame-inkomsten voor de commerciële en publieke omroep illustreren dit eens te meer. Daar komt bij dat publieke financiering voor de publieke omroep en de filmsector de afgelopen jaren sterk is gedaald.

 

In dit adviestraject zijn we nagegaan welke stappen de overheid en de sector kunnen nemen om het Nederlandse audiovisuele bestel toekomstbestendig te maken. De betonvloer daarvoor wordt gelegd in het onderwijs: met mediawijsheid en filmeducatie. Het is ons daarnaast duidelijk geworden hoe belangrijk de kwaliteit is van de culturele audiovisuele producties in het internationale krachtenveld. Zonder een kwalitatief goed product kan de sector zich niet staande houden in het internationale aanbod. Ook bleek ons eens te meer dat de ruime toegankelijkheid tot Nederlands audiovisueel aanbod van groot belang is. Hoe zorg je dat je vindbaar en herkenbaar blijft in het overweldigende aanbod?

 

Om dit te realiseren is geld nodig. Wij houden een pleidooi voor extra investeringen in de audiovisuele sector. Maar wij vinden dat deze investeringen voor een groot deel uit de sector zelf gehaald kunnen worden. De opbrengsten van in Nederland vertoonde audiovisuele content, zoals films en series, komen meer en meer terecht bij eindexploitanten. Dat zijn voornamelijk grote buitenlandse distributieplatforms zoals bioscoopketens en kabelmaatschappijen, en betaal- en superplatforms, die niet of nauwelijks bijdragen aan de financiering van Nederlandse producties. Daardoor komen de vitaliteit van de Nederlandse audiovisuele sector en de daaraan verbonden publieke waarden in het gedrang. De raad heeft daarom in dit advies onderzocht hoe de financiële circulariteit binnen de sector kan worden bevorderd.”

 

Bekijk het volledige advies hier.