B9 11625. Rechtbank ’s-Gravenhage, 5 september 2012, HA ZA 11-514, Recticel Bedding c.s. tegen Swiss Sense B.V. (met dank aan Adonna Alkema, Hofhuis Alkema Groen).
“Dat er met “Swiss Sense” door “Swiss Sense een verband wordt gezocht met een “Zwitsers gevoel” van luxe en precisie en kwaliteit, wil nog niet zeggen dat het in aanmerking komende publiek ook denkt dat de onder dat merk aangeboden boxspringmatrassen en –bodems uit Zwitserland afkomstig zijn, of dat de aanbieder van deze waren Zwitsers is.”
Merkenrecht. 6ter Parijs. Misleidende herkomst aanduidingen. Reclamerecht. Zeker niet oninteressant vonnis (van 28 pagina’s) over het gebruik van het Zwitserse wapen en merken met Zwitserland als (ogenschijnlijke) herkomstaanduiding. Tentamenvraag: waar ligt de grens tussen wat niet meer en nog wel mag?
Eiseres, Recticel, een Zwitserse beddenfabrikant, is houdster van het beddenmerk SwissFlex. Gedaagde, Swiss Sense, is een in 2004 opgerichte Nederlandse beddenproducent en –handelaar. Recticel maakt bezwaar tegen het merk Swiss Sense, het gebruik van het wapen van Zwitserland als onderdeel van de merken en handelsnamen van Swiss Sense en het gebruik van de slogan "Bedmakers since 1918". Recticel stelt daartoe onder meer dat Swiss Sense hiermee de misleidende indruk wekt dat de onderneming of producten van Swiss Sense een Zwitserse herkomst hebben en dat de onderneming al bijna 100 jaar bestaat.
De vorderingen m.b.t. tot het wapen van Zwitserland worden toegewezen. Swiss Sense dient ieder gebruik van het Zwitserse wapen in onder meer haar merken en handelsnamen te staken. De merken van Swiss Sense waarin het Zwitserse wapen of de Zwitserse vlag zijn verwerkt worden vernietigd. De vorderingen m.b.t. tot het merk Swiss Sense, de gesteld misleidende herkomstaanduiding "Swiss" en het gebruik van de aangepaste versie van het logo (met een anders vormgeven wit kruis op rode achtergrond) worden afgewezen.
6ter Parijs: Bij de merken met het Zwitserse wapen of staatsembleem of Zwitserse vlag is in alle gevallen sprake van de vorm van een rood schild met daarop een wit gelijkbenig kruis. Dat het in de desbetreffende merken van Swiss Sense gaat om een onderdeel dat deel uitmaakt van een groter geheel is voor de vraag of sprake is van een nabootsing niet van belang. Artikelen 6ter lid 1 sub a UvP verbiedt immers nadrukkelijk ook het gebruik van wapens, vlaggen en andere staatsemblemen die slechte een bestanddeel vormen van het desbetreffende merk. Het is evenmin van belang dat het in de merken gaat om een gekanteld schild. Dit heeft geen invloed op de heraldieke kenmerken; de heraldieke kenmerken blijven als zodanig immers ongewijzigd. Dat het BBIE de merken van Swiss Sense wel heeft ingeschreven kan daar niet aan afdoen.
Het bestaan van verwarringsgevaar ten aanzien van de oorsprong van de onder de nabootsing van een staatsembleem aangeboden waren is daarnaast niet vereist en de rechtbank beveelt de nietigverklaring en doorhaling van de merken.
Met betrekking tot de merken van Swiss Sense met de afbeelding van een ander wit kruis en een rood vierkant, oordeelt de rechtbank echter dat deze afbeeldingen op essentiële punten (de vorm van het kruis en de verhoudingen) te zeer van het Zwitserse staatsembleem verschillen. “Deze verschillen leiden tot een ander beeld.”
Misleidende herkomstaanduiding: De stelling dat door het gebruik van het bestanddeel "Swiss" onmiskenbaar de misleidende indruk wordt gewekt dat gedaagde en/of de producten van gedaagde afkomstig zijn uit Zwitserland is naar mening van de rechtbank onvoldoende onderbouwd. De vraag in het markonderzoek “uit welk land" de respondenten denken dat de bedden komen wordt daarbij o.m. als sturend aangemerkt, omdat Swiss Sense het enige merk is met een landenverwijzing en het “dan voor de hand ligt dat de respondenten “Zwitserland” noemen. Verder is van een groot deel van de respondenten de motivatie om voor een bepaald antwoord te kiezen niet bekend, met name geven ze niet aan dat zij menen dat Swiss Sense vanwege de naam afkomstig is uit Zwitserland. Naar oordeel van de rechtbank is niet komen vast te staan dat de afkomst van belang is voor het publiek. Los van de vraag of het publiek daadwerkelijk denkt dat “Swiss Sens” producten een Zwitserse herkomst hebben, is voor misleiding vereist dat het onjuiste beeld dat is ontstaan betrekking heeft op eigenschappen van de waren die voor het in aanmerking komende publiek relevant zijn. Dat er met “Swiss Sense” door Swiss Sense een verband wordt gezocht met een “Zwitsers gevoel” van luxe en precisie en kwaliteit, wil nog niet zeggen dat het in aanmerking komende publiek ook denkt dat de onder dat merk aangeboden boxspringmatrassen en –bodems uit Zwitserland afkomstig zijn, of dat de aanbieder van deze waren Zwitsers is.”
Ook de aanduiding “Bedmakers sinds 1918” wordt niet als misleidend aangemerkt. Onvoldoende onderbouwd is dat het publiek zich bij de keuze voor een product laat beïnvloeden door de misleidend geachte verwijzingen naar leeftijd en ervaring.
Merkinbreuk Swissflex/Swiss Sense: De rechtbank acht het evenmin aannemelijk dat er bij het publiek, dat gezien de prijsklasse van de waren als oplettend kan worden aangemerkt, verwarring kan ontstaan over de merken Swissflex en Swiss Sense. Van merkinbreuk is derhalve geen sprake.
Misleidende reclame: In reconventie oordeelt de rechtbank ten slotte dat de reclame van Recticel met de tekst "Swissflex. Het echte Zwitserse levensgevoel. Dat is voor mij alleen met het origineel mogelijk" niet als een misleidende vergelijkende reclame kan worden aangemerkt. Niet valt in te zien dat met “het echte Zwitserse levensgevoel’ wordt verwezen naar Swiss Sense of dat de reclame anderszins ontoelaatbaar zou zijn.
1019h proceskosten (het IE-deel, vastgesteld op 50%): Recticel: € 5.060,54, Swiss Sense €5.512,54.
Lees het vonnis hier. Zie ook vzr. Rechtbank Alkmaar, 7 april 2011, B9 9995 (Swiss Sense / Swiss Comfort).
