Het overvallen van personen met draaiende camera en openstaande microfoon

B9 11862. Rechtbank Amsterdam, 15 november 2012, LJN: BY3668, Eiser tegen de vereniging POWNED.

Mediarecht. Portretrecht. ‘Eiser vordert omroepvereniging Powned te verbieden het televisieprogramma Powlitie van 16 november 2012 uit te zenden, voor zover daarin beelden van hem te zien zijn. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam wijst de vordering af. Het recht van Powned op vrijheid van meningsuiting, met name het recht om de maatschappelijke misstand van internetfraude aan de kaak te stellen, weegt in dit geval zwaarder dan het recht van eiser op eerbiediging van zijn persoonlijke levenssfeer, met name nu Powned heeft toegezegd eiser alleen onherkenbaar af te beelden en hem alleen bij zijn voornaam en de eerste letter van zijn achternaam aan te duiden.’ Over het gebruik van de ‘overvaltechniek’ kan de vzr. nog geen eensluidend oordeel vellen, maar “of deze zaak alleen door het gebruik van de overvaltactiek scherper te belichten is, kan worden betwijfeld.

4.10. (…) Dat neemt niet weg dat de benadeelden zich opgelicht voelen en de term oplichting ook op websites zoals "opgeletopinternet.nl" gebruiken. Gezien de voornoemde omstandigheden kan worden gezegd dat als Powned ook in navolging van de benadeelden de term oplichting gebruikt, dit een beschuldiging is die voldoende steun vindt in de feiten. Voor zover wordt gerefereerd aan een mogelijke strafzaak zal van Powned evenwel mogen worden verwacht dat zij niet de termen oplichting en oplichter gebruikt maar de term verdachte, gezien het in het strafrecht geldende vermoeden van onschuld.

(…) 4.12.  Hoewel niet doorslaggevend, is bij de beoordeling van dit journalistiek optreden van belang de Leidraad voor de journalistiek. In artikel 2.1.6. van deze leidraad is onder meer bepaald dat "het overvallen van personen met draaiende camera en openstaande microfoon" niet toelaatbaar is. Dat is wel wat is gebeurd op het moment dat onverwacht tijdens de opnamen het onderwerp ontevreden klanten van de webwinkels aan de orde werd gesteld.

Powned heeft zich evenwel beroepen op de in datzelfde artikel opgenomen uitzondering:  "Hiervan kan de journalist alleen afwijken als hem geen andere weg open staat om een ernstige misstand aan het licht te brengen of een zaak van maatschappelijk belang scherper te belichten, mits de werkwijze geen onevenredige inbreuk maakt op de privacy en de veiligheid van betrokkenen."  Daarbij heeft Powned gesteld dat zij de geringe aandacht die door politie en justitie wordt besteed aan internetfraude aan de kaak wil stellen. Uit de opnamen blijkt bovendien uit de houding van eiser nadat hij met de klachten van klanten werd geconfronteerd dat hij zich ongrijpbaar achtte, aldus Powned. De reactie van eiser op ontevreden klanten kon alleen op deze wijze worden uitgelokt, aldus Powned.

4.13.  De voorzieningenrechter oordeelt dat de onderhavige misstand weliswaar een zaak van maatschappelijk belang is, maar niet tot de meest ernstige categorie gerekend kan worden. Of deze zaak alleen door het gebruik van de overvaltactiek scherper te belichten is, kan worden betwijfeld. Dit kon echter nu de uitzending ter zitting nog niet beschikbaar was niet ten volle worden beoordeeld. In ieder geval kan worden gezegd dat het gebruik van de overvaltactiek een omstandigheid is die gewicht in de schaal legt ten gunste van eiser.

(…) 4.16.  De voorzieningenrechter oordeelt dat door het onherkenbaar maken van het gezicht van eiser en door het slechts gedeeltelijk noemen van zijn naam aanzienlijk aan het privacybelang van eiser tegemoet wordt gekomen.

Lees het vonnis hier.