Het portretrecht van een overledene

B9 11819.Rechtbank Amsterdam, 7 november 2012, LJN: BY2573, Eiser tegen RTL Nederland B.V.

Portretrecht overledene. Mediarecht. Auteursrecht. In de zaak over de uitzending van het TV-programma ‘Praten met de Doden’ oordeelt de rechtbank dat eiser als nabestaande van de overledene “in de zin van artikel 21 van de Auteurswet, indien hij daarbij een redelijk belang heeft, zich tegen de openbaarmaking van het portret van de overledene kan  verzetten. Dit is echter geen absoluut recht op grond waarvan eiser zich tegen iedere verspreiding van het portret van de overledene zou kunnen verzetten.”

Van een redelijk belang is i.c. echter geen sprake en RTL mag het programma uitzenden (maar zal dat niet doen). ‘In het programma, waarin presentator Derek Ogilvie contact zegt te leggen met overleden personen, zou aandacht worden besteed aan de in 1995 om het leven gebrachte dochter van eiser. De rechter vindt het echter niet zonder meer ongepast om aandacht te besteden aan een overleden persoon in een entertainend televisieprogramma. Ook is er geen sprake van schending van de privacy van de vader, omdat zijn mogelijke betrokkenheid bij de dood van het meisje geen onderwerp is in de uitzending. Dat de uitzending voor de vader mogelijk pijnlijk is, vindt de rechter geen reden voor een verbod: zware psychische en/of andere schade is niet bij voorbaat aannemelijk geworden. De vader heeft bovendien ook zelf de publiciteit gezocht. De rechter deed uitspraak nadat de beide partijen zelf geen overeenstemming konden bereiken tijdens een eerdere rechtszitting. De vader moet de kosten van het geding van meer dan duizend euro betalen.’

4.4.  Partijen zijn het er niet over eens of eiser de biologische vader is van persoon 1 – eiser stelt van wel en RTL betwist dat – maar het staat in ieder geval vast dat hij in juridisch opzicht de vader is van persoon 1 en daarmee een nabestaande. Voorts is hij als verdachte aangemerkt in het strafrechtelijk onderzoek naar haar overlijden. Onder deze omstandigheden kan worden aangenomen dat uitingen omtrent (het overlijden van) persoon 1, zeker als daarbij eiser zelf wordt betrokken, de persoonlijke levenssfeer van eiser raken. Daarnaast kan eiser als nabestaande van persoon 1 in de zin van artikel 21 van de Auteurswet, indien hij daarbij een redelijk belang heeft, zich tegen de openbaarmaking van het portret van persoon 1 verzetten. Dit is echter geen absoluut recht op grond waarvan eiser zich tegen iedere verspreiding van het portret van persoon 1 zou kunnen verzetten. Anders dan eiser kennelijk meent, zal ook in dit verband de onder 4.3 genoemde belangenafweging moeten plaatsvinden.

(…) 4.12.  Al met al leiden de hiervoor genoemde feiten en omstandigheden tot het oordeel dat niet is voldaan aan het onder 4.3 genoemde criterium op grond waarvan een beperking van de vrijheid van RTL om het programma uit te zenden gerechtvaardigd zou zijn. Eenzelfde belangenafweging leidt tot het oordeel dat van het portret van persoon 1 gebruik kan worden gemaakt. Van enig onrechtmatig handelen door RTL jegens eiser is vooralsnog geen sprake. Ook de omstandigheid dat SBS mogelijk haar licentie op haar beelden zal intrekken wegens het ontbreken van toestemming van eiser – wat daarvan ook zij – maakt het handelen van RTL jegens eiser niet onrechtmatig.

Lees het vonnis hier.