Beperkte compensatie voor korte nieuwsverslagen van belangrijke evenementen gerechtvaardigd

Artikel 15 lid 6 Richtlijn audiovisuele mediadiensten, op grond waarvan alle in de Unie gevestigde omroeporganisaties korte nieuwsverslagen mogen verzorgen over evenementen van groot belang voor het publiek voor een beperkte compensatie, is niet in strijd met het Handvest van de Grondrechten.

Sky Österreich heeft de exclusieve televisie-uitzendrechten voor voetbalwedstrijden van de Europa League op Oostenrijks grondgebied verworven en moet ORF het recht verlenen om korte nieuwsverslagen te verzorgen, zonder rekening te houden met de kosten. Op grond van artikel 15 lid 6 van richtlijn 2010/13/EU is dit mogelijk tegen een compensatie die beperkt blijft tot de technische kosten, d.w.z. de kosten die rechtstreeks voortkomen uit het verschaffen van toegang. De vraag die thans aan het Hof voorligt is of artikel 15 lid 6 van deze richtlijn verenigbaar is met de artikelen 16 en 17 van het Handvest. Het Hof beantwoordt deze vraag bevestigend.

Geen beroep op het grondrecht op bescherming van eigendom (artikel 17 Handvest):
• Voorop staat dat de exclusieve uitzendrechten, zoals door Sky bij overeenkomst verworven, een vermogenswaarde hebben en in beginsel onder dit artikel vallen. Nu echter vaststaat dat  het Unierecht al een dergelijk recht kende om korte nieuwsverslagen te verzorgen tegen een beperkte compensatie toen Sky deze rechten contractueel verwierf, kan Sky zich niet  beroepen op een door dit artikel beschermde verworven rechtspositie op grond waarvan zij haar exclusieve uitzendrechten autonoom zou kunnen uitoefenen.

Gerechtvaardigde beperking op de vrijheid van ondernemerschap (artikel 16 Handvest):
• Wel doet de litigieuze regeling afbreuk aan de vrijheid van ondernemerschap, nu de houder van de exclusieve uitzendrechten wordt belet vrijelijk te bepalen met welke omroeporganisaties hij wil contracteren en welke prijs hij wil hanteren waartegen hij toegang tot zijn signaal verschaft.
• Het Hof concludeert dat deze beperking van de vrijheid van ondernemerschap gerechtvaardigd is en dat zij met name het evenredigheidsbeginsel in acht neemt. Met deze beperking wordt immers, zonder afbreuk te doen aan de wezenlijke inhoud van de vrijheid van ondernemerschap, een doelstelling van algemeen belang nagestreefd voor zover daarmee wordt beoogd de fundamentele vrijheid om informatie te vergaren te beschermen en het pluralisme te bevorderen. Voorts is de beperking geschikt en noodzakelijk om de verwezenlijking van het nagestreefde doel van bescherming van het algemeen belang te verzekeren. Een regeling die voorziet in een financiële compensatie die de technische kosten overschrijdt zou niet even doeltreffend zijn.
• Artikel 15 lid 6 van de richtlijn brengt tevens een eerlijk evenwicht tot stand tussen de aan de orde zijnde rechten en fundamentele vrijheden: de korte nieuwsverslagen mogen uitsluitend voor algemene nieuwsprogramma’s worden gemaakt, mogen niet langer duren dan 90 seconden en moeten de bron ervan vermelden. De richtlijn sluit verder niet uit dat de houders van de exclusieve uitzendrechten hun rechten tegen betaling kunnen exploiteren.

IEPT20130122, HvJEU, Sky Osterreich v ORF