Onrechtmatig faciliteren kennisneming van onrechtmatig openbaar gemaakte foto's

Plaatsen hyperlink geen zelfstandige openbaarmaking: faciliteren toegang tot openbaar gemaakte foto’s maar geen verschaffen van nieuw toegangskanaal c.q. geen interventie.Geen citaat-exceptie voor uitsnede foto die niet rechtmatig is openbaar gemaakt. In badkleding gehulde buik in casu geen portret. Onrechtmatig faciliteren kennisneming door derden van onrechtmatig openbaar gemaakt werk

AUTEURSRECHT – PORTRETRECHT - ONRECHTMATIGE DAAD

Vervolg op IEPT20120912 (rb). In dit vonnis heeft de rechtbank beslist dat GeenStijl door de uitgelekte naaktfoto’s van Britt Dekker zonder toestemming op GeenStijl.nl te plaatsen en “de fotoreportage via hyperlinks te openbaren” inbreuk heeft gemaakt op het auteursrecht van Sanoma dan wel haar licentiegevers en op het portretrecht en de persoonlijke levenssfeer van Britt Dekker. Grondslag voor dit oordeel is de stelling van de rechtbank dat er in dit geval wel sprake is van openbaarmaken, omdat de hyperlinks op GeenStijl.nl in de praktijk min of meer de eerste ontsluiting van de websites met de foto’s inhielden. De grieven van GeenStijl worden grotendeels gegrond bevonden, zodat het hof het bestreden vonnis vernietigt.

Het hof stelt voorop dat het plaatsen van een hyperlink naar een elders openbaar gemaakt werk niet veel anders is dan “met een voetnoot in een boek of een tijdschriftartikel verwijzen naar een reeds gepubliceerd ander werk”. Een zelfstandige manier van openbaarmaken of van interventie daarbij is het in beginsel niet. Nu niet is komen vast te staan dat de foto’s op de website Filefactory.com volmaakt privé zijn gebleven, moet het hof er voorts vanuit gaan dat een derde deze foto’s heeft geopenbaard door deze op Filefactory.com te plaatsen en dat GeenStijl, hoewel zij de toegang tot de foto’s via de hyperlinks tot op zekere hoogte heeft gefaciliteerd, niet aan het publiek daartoe een nieuw toegangskanaal heeft verschaft en derhalve geen interventie heeft gepleegd. De plaatsing van de hyperlinks door GeenStijl levert derhalve geen auteursrechtinbreuk op.

GeenStijl heeft wel inbreuk gemaakt op het auteursrecht van Sanoma door een uitsnede van één van de uitgelekte foto’s op de website openbaar te maken, nu niet is voldaan aan de vereisten van artikel 15a Aw: GeenStijl was namelijk ervan op de hoogte dat een derde deze foto’s zonder toestemming en dus onrechtmatig openbaar heeft gemaakt. Deze uitsnede, bestaande uit een afbeelding van een ander lichaamsdeel dan het gelaat van betrokkene (nl. haar buik), is in het onderhavige geval geen portret, zodat GeenStijl geen portret van Britt Dekker heeft geopenbaard.

Wel heeft GeenStijl onrechtmatig jegens Sanoma gehandeld door haar publiek via de hyperlinks te faciliteren en te enthousiasmeren kennis te nemen van de onrechtmatig openbaar gemaakte foto’s, zodat zij veroordeeld wordt tot vergoeding van de door Sanoma geleden schade. Uit niets blijkt namelijk dat het publiek deze foto’s zonder hulp en bijstand van GeenStijl op eenvoudige wijze had kunnen vinden. Het plaatsen van de hyperlinks had derhalve in hoge mate een faciliterend karakter en bovendien kunnen de teksten van de artikelen waarin de hyperlinks waren opgenomen niet anders worden begrepen dan als enthousiasmerend voor het publiek om de inbreukmakende foto’s te bekijken.

2.7.6 […] Zoals de rechtbank ook heeft overwogen (rechtsoverweging 4.29) stond het GS Media vrij via GeenStijl te publiceren dat de foto’s reeds vóór publicatie daarvan waren uitgelekt. Het stond haar daarbij ook vrij enige feitelijke onderbouwing te geven van haar mededeling. Maar niet kan worden aanvaard dat er een pressing need bestond om de hyperlink te plaatsen waardoor het geenstijlpubliek toegang kreeg tot alle foto’s. Kennisneming van alle foto’s was niet een publiekbelang maar klaarblijkelijk, de context waarin de hyperlink is geplaatst wijst daar op, bedoeld om de nieuwsgierigheid van het geenstijlpubliek te bevredigen. Het beroep van GS Media op artikel 10 EVRM gaat in dit geval dus niet op, ook niet waar het de vraag naar de schending van het portretrecht van [X] betreft […].

IEPT20131119, Hof Amsterdam, GeenStijl v Sanoma