Omzeiling van beschermingssysteem van spelcomputer kan in bepaalde omstandigheden rechtmatig zijn

Ruime uitleg van begrip "technische voorziening" in zin van artikel 6(3) Auteursrechtrichtlijn: omvat niet alleen herkenningscode op drager van beschermd werk (videogame), maar ook op draagbare apparaten of spelcomputers waarmee toegang tot deze werken (games) wordt verkregen en ze kunnen worden gebruikt. Slechts bescherming tegen omzeiling van beschermingsvoorzieningen, die dienen voor voorkomen of beperken van niet-toegestane reproductie, mededeling of beschikbaarstelling voor het publiek of distributie van werken, waarvoor de toestemming van auteursrechthebbende is vereist. Het is aan nationale rechter om na te gaan of andere voorzieningen of niet op apparaten (spelcomputers) geïnstalleerde inrichtingen mogelijk leiden tot geringere mate van verstoring of beperking van activiteiten van derden, en tegelijk rechten van houder op vergelijkbare wijze beschermen, en om doel van inrichtingen, producten of onderdelen waarmee technische voorzieningen kunnen worden omzeild te beoordelen.

AUTEURSRECHT

Het verzoek om een prejudiciële beslissing in de onderhavige zaak betreft de uitlegging van artikel 6 van de Auteursrechtrichtlijn (technische voorzieningen). Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen de Nintendo-ondernemingen enerzijds en PC Box en 9Net anderzijds over het in de handel brengen door PC Box van „mod chips” en „game copiers” via een door PC Box beheerde en door 9Net gehoste website. Nintendo heeft technische voorzieningen getroffen in haar DS- en Wii-spelcomputers, te weten een in de spelcomputers geïnstalleerd herkenningssysteem en de versleutelde code van de fysieke drager waarop de auteursrechtelijk beschermde videogames zijn opgeslagen. Deze voorzieningen voorkomen dat illegale kopieën van videogames worden gebruikt: games zonder code kunnen niet op de door Nintendo verhandelde apparaten worden opgestart. De door PC Box aangeboden modchips en gamecopiers maken het mogelijk dit beschermingssysteem te omzeilen.

De verwijzende rechter verzoekt het HvJEU om verduidelijking over de omvang van de rechtsbescherming waarop Nintendo zich op grond van de Auteursrechtrichtlijn kan beroepen om de omzeiling van de opgezette technische voorzieningen tegen te gaan. Het Hof wijst er allereerst op dat in overeenstemming met het hoofddoel van de richtlijn (namelijk een hoog niveau van bescherming van auteurs instellen) het begrip „doeltreffende technische voorzieningen" ruim moet worden opgevat en dat hieronder ook de toepassing van een controle op de toegang of een beschermingsprocedé (encryptie, versluiering of een andere transformatie van het werk) valt. Bijgevolg vallen technische voorzieningen die zowel in de fysieke dragers van de videogames als in de spelcomputer zijn opgenomen en daartussen interactie vereisen, onder het begrip „doeltreffende technische voorzieningen" in de zin van de richtlijn wanneer zij dienen om handelingen die inbreuk maken op de rechten van de houder, te voorkomen of te beperken.

Het Hof stelt vervolgens vast dat de rechtsbescherming enkel betrekking heeft op technische voorzieningen die dienen voor het voorkomen of beperken van de niet-toegestane reproductie, mededeling, beschikbaarstelling voor het publiek of distributie van werken, waarvoor de toestemming van de houder van het auteursrecht is vereist. Bij de rechtsbescherming moet het evenredigheidsbeginsel in acht worden genomen en mag er geen sprake zijn van een verbod van inrichtingen of activiteiten die een ander commercieel doel of nut hebben dan het omzeilen van de technische beveiliging voor onrechtmatige doeleinden.

Het Hof verklaart dat de omvang van de rechtsbescherming van de technische voorzieningen niet hoeft te worden beoordeeld aan de hand van het door de houder van de auteursrechten aangegeven doel van de spelcomputer, maar dat eerder het doel van de voor de omzeiling van de beschermingsvoorzieningen bestemde inrichtingen moet worden onderzocht en er daarbij in het licht van de omstandigheden van het geval rekening moet worden gehouden met het gebruik dat derden daarvan daadwerkelijk maken. Het Hof verzoekt de verwijzende rechter dus om na te gaan of andere doeltreffende beschermingsvoorzieningen mogelijk leiden tot een geringere mate van verstoring of beperking van de activiteiten van derden en tegelijk de rechten van de houder op een vergelijkbare manier beschermen. Daartoe kan de verwijzende rechter rekening houden met de kosten van de verschillende soorten technische voorzieningen, de technische en praktische aspecten bij de toepassing van die verschillende soorten technische voorzieningen en de vergelijking van de doeltreffendheid ervan wat de bescherming van de rechten van de houder betreft, met dien verstande dat die doeltreffendheid niet absoluut hoeft te zijn. De verwijzende rechter kan ook onderzoeken of de apparaten van PC Box vaak worden gebruikt om niet-toegestane kopieën van games van Nintendo op spelcomputers van Nintendo te kunnen lezen, dan wel eerder worden gebruikt voor doeleinden die geen inbreuk maken op het auteursrecht.

IEPT20140123, HvJEU, Nintendo v PC Box