Uitzending over belastingontduikende chirurg hoeft niet gerectificeerd te worden

Uitzending Undercover in Nederland over vermeende belastingontduiking door chirurg niet onrechtmatig: uit de beelden blijkt genoegzaam dat geen BTW wordt gerekend bij cash betaling, handelen chirurg kan op zijn minst als sjoemelen worden gekwalificeerd, van journalisten kan niet worden gevergd dat zij voor een beschuldiging harde bewijzen hebben, belastingontduiking door medisch specialist kan als ernstige misstand worden aangemerkt, schade vooral het gevolg van handelen eiser, gebruik verborgen camera gerechtvaardigd.

PUBLICATIE

Kort geding. In het programma Undercover in Nederland kwam Chirurg L. (hierna: de chirurg)  aan bod die voor cosmetische ingrepen zijn patiënten geen BTW rekende. De chirurg heeft aangifte gedaan tegen de presentator en producenten (hierna: S.) van dit programma vanwege belediging en smaad. In onderhavig kort geding vordert de veroordeling van de presenator en producenten van het programma tot het voorlezen van een rectificatie in het eerst volgende programma.

De voorzieningenrechter oordeelt als volgt. Het plaatsen en voorlezen van een rectificatie houdt een beperking in van het in artikel 10 lid 1 EVRM vastgelegde vrijheid van meningsuiting. Een beperking is slechts toegestaan indien deze bij wet is voorzien, noodzakelijk is in een democratische samenleving ter bescherming van de belangen genoemd in artikel 10 lid 2 EVRM, waaronder de bescherming van de goede naam of rechten van anderen. Bij het bepalen of aan deze voorwaarden is voldaan moeten de belangen van de andere partij ook worden meegenomen. Het belang van presentator S is dat hij zich kritisch informerend en waarschuwend kan uitlaten over misstanden in de maatschappij. De belangen van chirurg L is dat hij niet lichtvaardig wordt blootgesteld aan beschuldigingen.

Naar het oordeel van de voorzieningenrechter valt een belangenafweging in het voordeel van S. uit. De chirurg stelt dat voor de beschuldigingen van belastingontduiking geen deugdelijke grond bestaat en dat er bij het uitzenden van fragmenten selectief te werk is gegaan. Echter, anders dan de chirurg heeft gesteld kan niet worden gezegd dat S. de uitzending heeft gemanipuleerd. Het ruwe materiaal is niet dermate afwijkend van de uitzending. Ook de stelling dat de chirurg de belasting niet ontduikt heeft in de uitzending aandacht gekregen, doordat de chirurg het in een fragment zelf zegt. Uit de uitzending blijkt dat patiënten over een pinbetaling wel BTW moeten betalen en dat dat bij een contante betaling niet hoeft. De chirurg heeft ter zitting geen logische verklaring gegeven voor dit onderscheid. Deze praktijk is niet volgens de regelgeving en kan volgens de voorzieningenrechter op zijn minst als sjoemelen worden aangemerkt. Als deze contant betalingen uiteindelijk wel in de administratie terecht komen is de term belastingontduiking wat overdreven, maar niet van enige feitelijke basis ontbloot. De term belastingontduiking is zelfs op zijn plaats als deze contante betalingen hun weg in de boeken niet vinden. De chirurg heeft onvoldoende aannemelijk gemaakt dat zijn boekhouding op dit punt sluitend is. De term belastingontduiking is kortom, niet uit de lucht gegrepen, te meer nu van journalisten wordt verwacht dat zij hun beschuldigingen staven met harde bewijzen. Dat de belastingontduiking volgens de Voice Over op grote schaal zou gebeuren is wellicht wat overtrokken , maar gaat de grenzen van de uitingsvrijheid van S. niet te buiten. Het ontduiken van de belasting door een medisch specialist, werkzaam onder de vlag van een ziekenhuis kan als een ernstige misstand worden aangemerkt, ook als het gaat om ‘sjoemelen met de regelgeving’. De chirurg stelt schade te lijden doordat zijn reputatie is geschonden en de overeenkomst met het ziekenhuis is opgezegd. De overeenkomst is echter niet opgezegd vanwege de uitzending maar vanwege de vertrouwensbreuk veroorzaakt door het handelen van de chirurg zelf. De overeenkomst is immers al voor de uitzending van de beelden opgezegd. Het gebruik van een verborgen camera is niet onrechtmatig geweest. De praktijk van de chirurg om bij pinbetalingen wel BTW en bij contante betalingen geen BTW te innen had zonder verborgen camera niet aangetoond kunnen worden. Illustratief hierbij is dat de chirurg deze praktijken pas heeft erkend nadat hij geconfronteerd werd met de beelden. S. is in voldoende mate tegemoet gekomen aan de privacybelangen van de chirurg door zijn achternaam niet te noemen en zijn gezicht te onherkenbaar te maken.

IEPT20161221, Rb Amsterdam, Undercover in Nederland

ECLI:NL:RBAMS:2016:8614