Stichting kan Frits Bolkesteins reputatie niet namens nabestaanden beschermen
11-09-2025 Print this page
Frits Bolkestein, voormalig VVD-politicus, was mentor van Sahla en steunde haar ook financieel. Zijn neef [gedaagde] beheerde de administratie. In HP/De Tijd stond dat Sahla geld had “ontfutseld” terwijl Bolkestein “ziek en kwetsbaar” was. De stichting trad op namens Sahla en voor eigen doelen, maar de rechtbank oordeelt dat strijdigheid met de doelstellingen geen onrechtmatige daad oplevert. Bolkesteins overlijden en het ontbreken van familierelatie maken een vordering wegens reputatieschade onmogelijk. Uitlatingen van de neef vinden feitelijke steun en zijn waardeoordelen, geen strafbare beschuldigingen. Sahla is publiek figuur; het artikel had publiek belang en zij kon reageren. De stichting is niet-ontvankelijk voor schadeclaims.
Frits Bolkestein is voormalig politicus en fractievoorzitter van de VVD. Hij is met Sahla in contact gekomen waarbij hij als mentor fungeerde, een netwerk aanbood en een vriendschap ontstond. Bolkestein helpt ook financieel. Gedaagde is neef van Bolkestein en heeft financiële administratie overgenomen. In HP/De Tijd is een artikel verschenen over het leven van Frits Bolkestein, waarin is opgenomen dat Sahla een flink geldbedrag had “ontfutseld” en het “op pijnlijke wijze financieel profiteren” in een periode waarin hij “ziek en kwetsbaar” was.
De stichting treedt op namens [Sahla] en voor haar eigen doelstellingen. Zij stelt een zelfstandig belang te hebben bij de bescherming van de nalatenschap van Frits Bolkestein en acht de uitlatingen van de neef schadelijk. De rechtbank oordeelt echter dat strijdigheid met de doelstellingen van een stichting niet automatisch onrechtmatig is en dat geen sprake is van een onrechtmatige daad jegens de stichting.
Omdat Frits Bolkestein is overleden, kan alleen in bepaalde gevallen tegen aantasting van zijn reputatie worden opgekomen, bijvoorbeeld door nabestaanden. De stichting is niet op verzoek of namens de familie opgericht, pas ná publicatie van het artikel ontstaan, en geen nabestaande. Daarom kan zij geen vordering instellen wegens aantasting van de reputatie van Frits Bolkestein.
De beweringen van de neef vinden voldoende steun in het beschikbare feitenmateriaal. [Sahla] is een publiek figuur en trad zelf naar buiten over haar band met Frits Bolkestein en zij moet zich dan ook laten welgevallen dat hierover, inclusief de financiële vergoedingen, wordt gepubliceerd.
[gedaagde] kan alleen worden aangesproken op zijn eigen citaten, niet op interpretaties van de journalist. Zijn uitlatingen over de financiële steun aan Sahla, de onregelmatige betalingen en de kwetsbaarheid van Frits Bolkestein vinden voldoende steun in het beschikbare feitenmateriaal en medische indicaties. De termen “profiteren” en “ontfutselen” zijn waardeoordelen, geen strafrechtelijke beschuldigingen, en hebben volgens de rechtbank een toereikende feitelijke grondslag.
[Sahla] is een publiek figuur
De rechtbank benadrukt dat [gedaagde] niet zelf de publiciteit zocht, maar reageerde op vragen in een artikel met publiek belang over Sahla, een bekend figuur die publiciteit moet dulden. Zijn uitlatingen vormen slechts een klein deel van het artikel, waarin vooral haar verleden en positie binnen de VVD aan de orde kwamen. Omdat Sahla zelf kon reageren en haar reputatie al omstreden was, volgt de rechtbank het betoog van de stichting niet.
Gedaagde, de neef, heeft dus een zwaarder wegend recht van vrijheid van meningsuiting dan het recht van Sahla op bescherming van haar eer en goede naam. Dat zij negatieve consequenties heeft ondervonden, maakt de uitlating nog niet onrechtmatig.
De stichting is niet-ontvankelijk voor zover die ziet op reputatieschade van Frits Bolkestein en wijst de overige vorderingen af.
