DSA: Persistent niet-profilerend aanbevelingssysteem verplicht respecteren tegen dark patterns
14-10-2025 Print this page
In deze zaak wordt aan een platform de vordering opgelegd om een persistent gekozen niet-profilerend aanbevelingssysteem in te voeren en te behouden (dus niet telkens terug te vallen op een meer profilerend systeem). Tevens is geoordeeld dat het automatisch terugschakelen naar een profilerend aanbevelingssysteem kwalificeert als een donker patroon (dark pattern), in strijd met de DSA. Bovendien is toegewezen dat het platform gebruikers een rechtstreeks en gemakkelijk toegankelijke keuzeoptie moet bieden om over te schakelen op een niet-geprofileerd aanbevelingssysteem.
Wettelijk kader DSA
Artikel 25 DSA (“Recommendation systems”) verplicht platforms om gebruikers te informeren over hoe aanbevelingssystemen werken en om duidelijke opties te bieden om te kiezen voor niet-geprofileerde aanbevelingen (dus aanbevelingen die niet steunen op een gebruikersprofiel).
Artikel 27 DSA verbiedt dat platforms misleidende of manipulerende ‘donkere patronen’ gebruiken om de keuzes van gebruikers te sturen.
Artikel 38 DSA handelt over toezicht en handhaving, en biedt de juridische grondslag om vorderingen op te leggen bij niet-naleving van de plichten uit de voorgaande artikelen.
De voorzieningenrechter oordeelt dat het automatisch terugdraaien van de keuze van een gebruiker — dat wil zeggen: de gebruiker kiest voor een niet-profilerend systeem, maar krijgt later toch opnieuw aanbevelingen op basis van profiel — neerkomt op een donker patroon. Zo’n praktijk ondermijnt de vrije keuze van de gebruiker en is in strijd met artikel 27 DSA.
De voorzieningenrechter beveelt Meta Ierland om binnen twee weken na dit vonnis het doorvoeren van een persistent niet-profilerend aanbevelingssysteem zodat de keuze van de gebruiker blijvend wordt gerespecteerd en niet tegen de wil van de gebruiker teruggedraaid wordt;
En het bieden van een rechtstreeks en makkelijk toegankelijke keuzemogelijkheid voor gebruikers om te kiezen voor een niet-geprofilerend systeem, conform de transparantie- en gebruikersrechtenverplichtingen uit artikel 25 DSA.
De beslissing versterkt dat platforms onder de DSA gehouden zijn om niet alleen transparantie te bieden, maar ook daadwerkelijke control-mogelijkheden — zonder dat in de praktijk via donkere patronen toch weer de standaardprofileringslogica wordt opgelegd.
