Auteursrechtinbreuk meubels met Scandinavisch minimalisme met boho-invloeden en etnische elementen

Gommaire, Belgisch interieurmerk, stelt dat X meerdere meubelen kopieert. De rechtbank bevestigt dat toegepaste kunst dezelfde originaliteitseis kent: bescherming geldt bij een eigen intellectuele schepping, beoordeeld op concrete vormgeving. Verschillen in details volstaan niet als het geheel herkenbaar blijft. Inbreuk wordt vastgesteld voor o.a. Munduk Table, Malachi Chair/Bar Stool, Bali Chair en Menorca set, omdat creatieve elementen zijn overgenomen. Geen inbreuk voor Kayu Lounge Chair en Fern Desk wegens onvoldoende herkenbaarheid. X moet verkoop en verspreiding staken en info verstrekken, op straffe van dwangsommen. Toepassing Mio/Konektro

AUTEURSRECHT

Gommaire is een Belgisch interieurmerk dat sinds 2015 actief in ontwikkeling en verkoop van meubelen en decoratieve objecten. X is sinds 2013 actief als interieurmerk . Zij combineert Scandinavisch minimalisme met boho-invloeden en etnische elementen. Gommaire ziet "Munduk Table", "Malachi Dining Chair" en de "Malachi Bar Stool" als auteursrechtinbreuk en onrechtmatige kopie. Na ingebrekestelling zijn er bijkomende meubels aangeboden die eveneens één op één kopieën zijn, zoals "Kayu Teak Lounge Chair", "Bali Dining Chair", "Fern desk" en de "Menorca lounge set".

De rechtspraak bevestigt dat er geen hiërarchie bestaat tussen model- en auteursrecht: voor toegepaste kunst geldt dezelfde originaliteitseis als voor andere werken. Die beoordeling richt zich op de concrete vormgeving, niet op abstracte ideeën of louter esthetische waardering. Externe factoren (zoals intenties, inspiratie of marktcontext) kunnen aanwijzingen geven, maar zijn nooit doorslaggevend. Er is naar Belgisch recht geen 'verhoogde' originaliteitsdrempel voor toegepaste kunst. Originaliteit vereist een eigen intellectuele schepping. Bestaande vormen of trends sluiten dat niet uit, zolang de combinatie het resultaat is van vrije, creatieve keuzes.

Bistro Table Dennis

De voorzitter besluit dat de Bistro Table Dennis, zoals door Gommaire
geïdentificeerd en afgebeeld in de stukken, in samenhangende combinatie van
vormkeuzes vertoont die de persoonlijkheid van de maker kan weerspiegelen en niet herleidbaar is tot louter technische of triviale keuzes. De Bistro Table Dennis geniet aldus auteursrechtelijke bescherming als werk van toegepaste kunst.

X benadrukt verschillen: de Munduk tafel zou strakker en hoekiger zijn, lichter
en dunner, met een andere kleurstelling, de poten van Dennis zouden breder zijn.

De door aangehaalde verschillen situeren zich hoofdzakelijk op het vlak van
afwerking en enkele proportionele nuances, maar zij nemen de herkenbaarheid van de gereproduceerde creatieve elementen niet weg. Voor een geïnformeerde waarnemer blijft het beschermde werk van Gommaire in de Munduk Table herkenbaar. De voorzitter besluit dat de Munduk Table een auteursrechtelijke reproductie vormt van de Bistro Table Dennis en aldus inbreuk maakt op Gommaires auteursrechten.

Chair Jared

X voert aan dat de markt vol staat met houten stoelen in "Indonesian style"
en dat de Chair Jared enkel variaties zou bieden op bestaande vormen, wijst op de vrijheid van kopiëren en op het feit dat vele elementen functioneel zijn (zitting, rugleuning, armsteunen, stabiliserende dwarsverbindingen). De voorzitter herhaalt dat de functionele componenten van een stoel het domein van het idee en de noodzaak treffen, maar dat originaliteit kan schuilen in de concrete uitwerking: de geometrie van het frame, de hellingshoeken, de boog of knik van de armleuning, de verhouding tussen rughoogte en zitting, het spel tussen gesloten en open vlakken, en het ritme van spijlen, latten of verbindingen.

De voorzitter besluit dat de Chair Jared van Gommaire herkenbaar is in de
Malachi Dining Chair, doordat creatieve elementen van het beschermde werk worden overgenomen. Er is dus sprake van auteursrechtelijke inbreuk.

Bar Chair Jared

De voorzitter stelt vast dat de Malachi Bar Stool dezelfde creatieve kern
reproduceert: de globale compositie van het frame, de kenmerkende opening in het
rugdeel, de vloeiende lijn van de zijsteunen, en de plaatsing van de voetsteun in
verhouding tot het geheel. De verschillen waarop wist zijn onvoldoende om de
herkenbaarheid van de gereproduceerde creatieve elementen weg te nemen. De Bar Chair Jared blijft herkenbaar in de Malachi Bar Stool.

Armchair Fiona

stelt dat de Armchair Fiona in het verlengde ligt van een algemene "boho"
of "Indonesian" stijl en dat Gommaire geen creatieve keuzes zou hebben gemaakt die een eigen karakter opleveren, wijst erop dat armstoelen met houten frames en open rugpartijen wereldwijd voorkomen. X voert aan dat haar Bali Dining Chair hoekiger en strakker is, lichter van structuur en aldus een andere uitstraling heeft.

De dd. voorzitter besluit dat de Bali Dining Chair een herkenbare reproductie
bevat van creatieve elementen van de Armchair Fiona en aldus inbreuk maakt op de
auteursrechten van Gommaire.

Chair Carol
X benadrukt verschillen het aantal spijlen verschilt, het kussenpakket is anders, en bepaalde verbindingen zitten op een andere plaats. Gommaire stelt daartegenover dat de overeenkomsten in silhouette, proporties en opbouw zo uitgesproken zijn dat de Carol stoel in Kayu herkenbaar is.

De Voorzitter stelt vast dat, anders dan bij de hierboven besproken paar, de
verschillen tussen Carol en Kayu niet louter afwerking of detail lijken te betreffen, maar raken aan de creatieve keuze van ritme en verhouding. Indien het aantal spijlen, hun dikte en hun onderlinge afstand in belangrijke drager zijn van de creatieve expressie, kan een wijziging daarin de herkenbaarheid verminderen. Ook de kussenopbouw vormt, in lounge chairs, een essentieel deel van de esthetische keuze (bijvoorbeeld door in "zwevend" effect of door in strak pakket versus in los pakket). De dd. voorzitter besluit dat de auteursrechtelijke inbreuk voor dit paar niet voldoende is bewezen.

Desk Vince

De voorzitter stelt vast dat in "waterfall" vormtaal - een blad dat dat in één doorlopende curve in de zijkanten overgaat... inderdaad een historisch bekend designidioom is en op zich niet monopoliseerbaar is.

Gommaire heeft onvoldoende concreet uiteengezet welke creatieve elementen van Vince - die verder gaat dan het algemene waterfall-idee - herkenbaar zouden zijn gereproduceerd. De dd. voorzitter acht niet bewezen dat de creatieve expressie van Desk Vince in Fern desk herkenbaar is. Desk Vince geniet auteursrechtelijke bescherming, al is de beschermingsomvang beperkt tot de creatieve uitdrukking en met tot het algemene waterfall-idee.

Modular Sofa Copenhague

Een lounge chair of modulaire lounge kan auteursrechtelijk beschermd zijn. Bij dergelijke meubelen situeert de originaliteit zich niet in het abstracte idee van "comfortabel zitten" of "modulariteit", maar in de concrete uitwerking,

Het verweer dat het om projectfoto's gaat of dat geen verkoop plaatsvindt, is juridisch niet relevant wanneer in identieke of nagenoeg identieke configuratie herkenbaar wordt gereproduceerd.

Besluit
De voorzitter stelt vast dat X inbreuk maakt op de meubelmodellen
Munduk Table (t.o.v. Bistro Table Dennis);
Malachi Dining Chair (t.o.v. Chair Jared),
Malachi Bar Stool (t.o.v. Bar Chair Jared),
Bali Dining Chair (t.o.v. Armchair Fiona),
Menorca lounge set (t.o.v. Modular Sofa Copenhague).
 

Zij beveelt staking van afbeelden, aanbieden en verdelen van de meubelmodellen als ook informatieverstrekking. Op straffe van afzonderlijke dwangsommen van 2.500 EUR voor de staking en €500 voor de informatieverstrekking per dag(deel).

Dat geldt niet voor Kayu Teak Lounge Chair en Fern Desk.

IEPT20260129, NL Ondernemingsrechtbank Brussel, Gommaire v X