Clingendael komt geen auteursrecht toe op door adviseur verzamelde nieuwsfeiten uit West-Afrika
18-05-2026 Print this page
[eiser], onafhankelijk adviseur over (on)veiligheid en ontwikkeling in West-Afrika, werkte in 2022-2024 samen met Clingendael. In geschil was of auteursrechten op rapportages over geweldsincidenten en jihadistische groeperingen aan Clingendael waren overgedragen. De rechtbank oordeelt dat op kale nieuwsfeiten geen auteursrecht rust en dat termen als ‘all rights of usage’ en ‘all secundairy rights’ geen overdracht van auteursrechten inhouden. Ook van bedrijfsgeheimen of databankrechten is geen sprake. [eiser] hoefde Clingendael bovendien niet in zijn netwerk te introduceren.
AUTEURSRECHT - OPDRACHTOVEREENKOMST
[eiser] is een onafhankelijk adviseur die gespecialiseerd is in vraagstukken met betrekking tot (on)veiligheid en ontwikkeling in West-Afrika. Clingendael is een denktank en opleidingsinstituut op het terrein van internationale betrekkingen. Partijen hebben samengewerkt in 2022-2024. In april 2024 heeft eiser een rapport geschreven over de komst van jihadistische groeperingen in West-Afrika namens Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS). Volgens Clingendael voorziet artikel 9 van de opdrachtovereenkomsten in de overdracht van auteursrechten en spreekt eiser hierop aan.
Auteursrecht
Eiser vordert verklaring van geen inbreuk en dat hij kale nieuwsfeiten geen inbreuk maakt op rechten van Clingendael.
Clingendael komt geen auteursrechten toe op nieuwsfeiten die [eiser] heeft gerapporteerd in het kader van de opdrachtrelatie. Noch op de kale nieuwsfeiten, noch op de toevoegingen van [eiser] aan de wekelijkse rapporten rust auteursrecht; de beschrijving van nieuwsfeiten weerspiegelen niet de persoonlijkheid van [eiser] en hij heeft geen creatieve keuzes gemaakt. Voor zover hierop wel auteursrecht zou rusten, is dit auteursrecht niet aan Clingendael overgedragen op grond van artikel 9 van de opdrachtovereenkomsten.
Naar het oordeel van de rechtbank zijn met de woorden ‘all rights of usage’ geen auteursrechten bedoeld. Auteursrechten zijn (intellectuele) eigendomsrechten en geen gebruiksrechten (dat wil zeggen: rechten om van een goed of een zaak van een ander gebruik te maken). Ook met 'all secundairy rights' zijn geen auteursrechten bedoeld.
Ook de opdrachttekst: "The Contractor agrees not to use the reports for other purposes or publish the study either in hardcopy or electronic form without written authorisation from the Clingendael Institute." gaat niet over de overdracht van auteursrechten. In het eerste lid zijn namelijk gebruiksrechten verleend, in het verlengde daarvan komt het tweede lid waarin staat niet zelf de bevoegdheid zelf uit te oefenen niet onlogisch voor.
Nu de rechtbank heeft geoordeeld dat Clingendael geen auteursrechten heeft op de rapporten en/of de daarin opgenomen informatie, is er geen grond voor Clingendael om nog aanspraak te maken op (het bestaan van en de inbreuk op) die rechten.
De negatieve verklaring voor recht wordt afgewezen, want er zijn geen auteursrechten bij Clingendael.
Bedrijfsgeheimen.
Naar het oordeel van de rechtbank is met betrekking tot de informatie die [eiser] op grond van de opdrachtovereenkomsten aan Clingendael heeft gerapporteerd niet voldaan aan de voorwaarde dat zij door Clingendael niet onderworpen werd aan redelijke maatregelen om deze geheim te houden. Er is geen geheimhoudingsbepaling opgenomen in de opdrachtovereenkomst, noch is er sprake van een technische maatregel.
Databankenrecht
Clingendael vordert een verklaring voor recht dat de door [eiser] aan Clingendael gerapporteerde verzameling van incidenten kwalificeert als een databank en dat [eiser] de inhoud van deze databank heeft opgevraagd en hergebruikt door deze op te nemen in het KAS-rapport.
Voor het geval de gerapporteerde verzameling als zodanig zou moeten worden beschouwd, is niet komen vast te staan dat sprake is van het opvragen en/of hergebruiken daarvan door [eiser] . De rechtbank is van oordeel dat geen sprake is van ontlening, nu [eiser] de informatie over de geweldsincidenten in West-Afrika zelf heeft verzameld, namelijk via zijn eigen netwerk. Daarmee is ook niet sprake van opvraging of hergebruik in de zin van artikel 2 lid 1 onder a Dw.
[eiser] heeft geen verplichting om Clingendael te introduceren in zijn netwerk. Het bedrag van € 11.000 was bedoeld voor het onderhouden van (‘to sustain’) een netwerk; hieruit volgt geen verplichting tot introductie van Clingendael in dat netwerk bij beëindiging van de samenwerking.
