Aansprakelijkheidsrecht. Zaak granulietproducent tegen Omroepvereniging BNNVARA (zaak I) én geïnterviewde deskundige (zaak II) over uitlatingen in tv-programma Zembla over het storten van granuliet in natuurplassen. Onrechtmatige daad (art. 6:162 BW). Recht op vrijheid van meningsuiting (art. 10 EVRM). Recht op bescherming van reputatie van een commerciële onderneming (art. 8 EVRM). De slotsom is dat alle klachten falen en dat het bestreden arrest in stand kan blijven. De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.
Deze zaak draait om uitlatingen van [verweerder] in een televisie-uitzending van het BNNVARA-programma van 6 februari 2020 Zembla over granuliet. Het granuliet waar het in deze zaak over gaat, is een restproduct van het breken van brokken gesteente tot steenslag. Om het bezinkingsproces van de zeer fijne fracties gesteente te versnellen, voegt [eiseres] een bindmiddel – polyacrylamide – toe waarna een product met een leemachtige consistentie ontstaat. [eiseres] noemt dit product granuliet. Het wordt onder meer in het gebied ‘Over de Maas’ toegepast op de bodem van plassen om deze met het oog op natuurontwikkeling ondieper te maken (‘verondieping’). Aan [eiseres] is door een van overheidswege erkende certificerende instelling een productcertificaat voor granuliet verstrekt op basis van een beoordelingsrichtlijn voor ‘grond’.
In de uitzending van Zembla is deze gang van zaken kritisch belicht. In de uitzending heeft [verweerder] [eiseres] beschuldigd van strafbaar handelen. De uitlatingen van [verweerder] komen erop neer dat granuliet volgens de geldende bodemregelgeving geen grond is en het productcertificaat (voor grond) niet past bij granuliet en dat [eiseres] , door het granuliet met dit productcertificaat als grond aan te bieden en in de plassen te storten, als strafbaar te kwalificeren handelingen verricht. [eiseres] stelt dat [verweerder] onrechtmatig heeft gehandeld jegens haar omdat haar reputatie door deze uitlatingen is geschaad.
In eerste aanleg IEPT20211208 zijn de vorderingen van [eiseres] grotendeels toegewezen. Het belang van de reputatie van [eiseres] woog volgens de rechtbank in de gegeven omstandigheden zwaarder dan de vrijheid van meningsuiting van [verweerder] . De rechtbank heeft [verweerder] onder meer veroordeeld tot het publiceren van een rectificatie en het vergoeden van de door zijn uitlatingen ontstane schade van [eiseres] , waarvan het bestaan en de omvang nog moeten worden vastgesteld.
In hoger beroep is het vonnis van de rechtbank vernietigd en zijn alle vorderingen van [eiseres] afgewezen (IEPT20240528). Het hof acht de uitlatingen van [verweerder] , zeker in hun totale context beoordeeld, voldoende zorgvuldig en dus niet onrechtmatig jegens [eiseres] . De door [eiseres] aangevoerde redenen om [verweerder] persoonlijk aansprakelijk te stellen, zijn naar het oordeel van het hof onvoldoende zwaarwegend om de uitingsvrijheid van [verweerder] te beperken. Naar het oordeel van het hof was er, op het moment dat [verweerder] zijn uitlatingen deed, voldoende steun in de feiten voor de in die uitlatingen besloten liggende stellingen.
[eiseres] heeft cassatieberoep ingesteld. Deze zaak hangt samen met de zaak van [eiseres] tegen Omroepvereniging BNNVARA, waarin [eiseres] eveneens cassatieberoep heeft ingesteld. Die zaak is bij Uw Raad aanhangig onder zaaknummer 24/03279 en ook in die zaak concludeer ik vandaag. Het cassatiemiddel van [eiseres] in de onderhavige zaak valt uiteen in zes onderdelen.
Onderdeel 1: “Aangelegde maatstaf is onjuist en miskent beschuldiging”
Onderdeel 2: “Hof-kwalificatie van granuliet berust op onjuiste rechtsopvatting”
Onderdeel 3: “Notitie Granuliet”
Onderdeel 4: “Gebrekkig oordeel over herbevestiging bevoegd gezag”
Onderdeel 5: “Strafrechtelijke beschuldigingen”
Onderdeel 6: “Deel vordering ten onrechte niet inhoudelijk behandeld en afgewezen”
Echter de conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.
