Journalist mocht boek ‘(De Jacht Op) Hitlers Diamanten’ antisemitisch noemen
31-05-2022 Print this page
Uitlating(en) gedaagde dat boek eiser antisemitisch is niet onrechtmatig: waardeoordeel en gedaagde mocht in redelijkheid de weergegeven passages opvatten als negatieve vooroordelen ten aanzien van Joodse mensen en aanmerken als antisemitisch. Reactie CIDI weegt mee. Eiser heeft over zich afgeroepen dat een journalist kritiek op boek zou kunnen leveren en daarbij het woord ‘antisemitisch’ zou kunnen gebruiken: precair onderwerp verpakt in gespierde taal.
Eiser is een (amateur)historicus. Hij is auteur, althans medeauteur, onder de naam ‘Het Enigmacollectief’, van het boek ‘(De Jacht Op) Hitlers Diamanten’.
Op 31 augustus 2020 is op The Post Online een recensie over het boek verschenen. De recensie is geschreven door [gedaagde] en [naam] en kent de titel ‘Het boek Hitler’s diamanten is antisemitisch geraaskal. Het CIDI is niet blij dat huisuitgeverij Aspekt het boek uitgeeft’. In de recensie staat verder onder meer de zin: ‘Voor het eerst sinds de Holocaust is in Nederland een onverbloemd antisemitisch boek verschenen’.
Op of rond 14 september 2020 heeft uitgeverij Aspekt besloten om het boek uit de handel te halen en alle reeds gedrukte exemplaren te vernietigen.
Eiser vordert dat gedaagde ‘diens smadelijke, dan wel lasterlijke uitlatingen jegens hem’ staakt, zonder concreet te maken welke uitlatingen gedaagde zou moeten staken, tijdens de mondelinge behandeling heeft eiser toegelicht dat hij met de smadelijke en lasterlijke uitlatingen drie door gedaagde gedane uitlatingen heeft bedoeld, te weten:
(1) [gedaagde] heeft het boek antisemitisch genoemd,
(2) [gedaagde] heeft vermeld dat [eiser] het boek alleen heeft geschreven,
(3) [gedaagde] heeft [eiser] een complotwaanzinnige genoemd.
Hier wordt alleen uitlating (1) [gedaagde] heeft het boek antisemitisch genoemd – behandeld.
Gedaagde heeft onderbouwd dat zijn uitlating ten tijde van de publicatie voldoende steun vond in het toen beschikbare feitenmateriaal. Een citaat:
“Het echte verhaal is dat al die Joodse leiders in Bazel bijeenkwamen voor een hoger doel, met een volstrekt geheime agenda die angstvallig voor de buitenwacht verborgen werd gehouden. Dat doel was om de christelijke maatschappij (lees Katholieken en andere heidenen in hun optiek) omver te werpen om uiteindelijk tot een wereldheerschappij of Nieuwe wereldorde te komen. Dit natuurlijk onder leiding van een Joods-protestantse bovenlaag of intellectuele bevoorrechte elite.”
Bij de beoordeling van de onrechtmatigheid van de uitlating gaat het niet om of de rechtbank het boek antisemitisch vindt, maar of de journalist dat mocht schrijven. Het gaat hierbij om een waardeoordeel. De rechtbank is van oordeel dat gedaagde de bij de mondelinge behandeling overgelegde passages uit het boek in redelijkheid heeft kunnen opvatten als negatieve vooroordelen over Joodse mensen en daarmee heeft kunnen kwalificeren als antisemitisch. Hierbij weegt mee dat gedaagde voor het publiceren van zijn recensie eerst nog een reactie aan het CIDI had gevraagd en die daarop heeft geantwoord dat het boek ‘bol van onverbloemde antisemitische complottheorieën’ staat. Voor de rechtbank is tevens van belang dat eiser een boek heeft uitgebracht over een precair onderwerp en vervolgens daar zelf de publiciteit over opzocht. Hij had kunnen verwachten dat een derde en zeker een journalist zich kritisch uit zou laten over het boek en daarbij het woord ‘antisemitisch’ zou kunnen gebruiken.
IEPT20220511, Rb Noord-Nederland, Hitlers Diamanten
