Aanschurken tegen dominante karakteristieke kleurtinten Ligconcert met als basis een auteursrechtelijk beschermd lichtplan

Pianist Jeroen van Veen organiseert sinds jaren ligconcerten met een herkenbaar concept, huisstijl en auteursrechtelijk beschermd lichtplan. Na een eerdere samenwerking met Lay Loose ontstond een conflict toen BigFiv5/het nieuwe Theaterkantoor vergelijkbare ligconcertactiviteiten ging ontplooien. Het Theaterkantoor gebruikte foto’s, audio- en beeldmateriaal van eerdere voorstellingen en nam visuele elementen en kleurstellingen over die sterk tegen de identiteit van Stichting Ligconcert aan schurken. De rechter acht aannemelijk dat dit bewust verwarring wekt en oordeelt dat sprake is van onrechtmatige inbreuk op het auteursrecht op het lichtplan en op portret- en persoonlijkheidsrechten door gebruik (en bewerking) van foto’s. Het gebruik van foto’s zelf is niet altijd auteursrechtinbreuk op het lichtplan, maar het gebruik ervan kan wel onrechtmatig zijn.

BESCHERMINGSOMVANG - AUTEURSRECHT - PORTRETRECHT

Pianist Jeroen van Veen organiseert ligconcerten in monumentale panden en andere bijzondere locaties, waarbij het publiek op een matras op de grond ligt. Er is een beeldmerk registreert en gebruikt ligconcert.nl. In 2015 is samenwerking tot stand gekomen met Lay Loose, waarmee een klantbestand is opgebouwd. BigFiv5/(nieuwe) Theaterkantoor zou eventueel activiteiten overnemen, dat wijst Stichting Ligconcert af.

Op haar sociale mediakanalen gebruikt Theaterkantoor audio- en beeldopnames van voorstellingen die zijn gemaakt tijdens de
samenwerking van Stichting Ligconcert c.s. met Lay Loose. Het lichtplan en Van Veen zijn herkenbaar afgebeeld, soms zijn afbeeldingen bewerkt zodat Van Veen digitaal is verwijderd.

Ligconcert vordert staking inbreuk auteursrechten uit het lichtplan, portret- en persoonlijkheidsrechten, handelsnaamrechten en databankrechten op klant/relatiebestand en verbod op gebruik audio- en beeldmateriaal van voorstellingen van eisers.

Onrechtmatig handelen

Stichting Ligconcert heeft haar nieuwe huisstijl/website geïntroduceerd rond de jaarwisseling eind 2023, toen Theaterkantoor nog een huisstijl had in de kleuren geel, ivoor en zwart. De nieuwe huisstijl en uitingen rukten daarna steeds verder op in de richting van die van Stichting Ligconcert door gebruik van:
- dezelfde dominante karakteristieke kleurstellingen;
- foto’s van Stichting Ligconcert;
- ook het woord ‘ligconcert’ komt steeds meer centraal te staan, waar eerst nog de term ‘lig- en luisterconcert werd gebruikt; 
- de toevoeging Stellae verdwijnt steeds verder naar de achtergrond.

De voorzieningenrechter acht het aannemelijk dat Theaterkantoor in haar commerciële uitingen de nabijheid tot de huisstijl en website van Stichting Ligconcert bewust heeft opgezocht met een verwarringwekkende gelijkenis tot resultaat. Mede gebruik maakt van de persoonsgegevens in het klanten- en relatiebestand van Stichting Ligconcert zoals dit bestand ten tijde van de overdracht door haar rechtsvoorganger bestond.

De dominante karakteristieke kleurtinten zijn een belangrijke en terugkerende constante in de identiteit van Ligconcert, aan de basis van dat kleurgebruik ligt een auteursrechtelijk beschermd lichtplan.Theaterkantoor maakt onbevoegdelijk, onrechtmatig gebruik van foto’s van voorstellingen van de Stichting Ligconcert. Ook daarin de hiervoor genoemde dominante kleurtinten en door publiek herkenbare uitvoeringssettingen van Stichting Ligconcert.

Auteursrecht

De rechter oordeelt dat Stichting Ligconcert met het lichtplan en verklaringen voldoende heeft aangetoond dat het gebruikte lichtontwerp een creatief werk is met eigen, vrije keuzes in kleuren, overgangen en ruimtelijk gebruik van licht. Het lichtplan ordent deze elementen om een specifieke sfeer of verhaal te creëren. Dat de uitvoering per concert kan variëren doet daar niet aan af, vergelijkbaar met verschillende uitvoeringen van een muziekstuk. De creatieve opmaak, het kleurenpalet en de visuele compositie zijn origineel genoeg om auteursrechtelijk beschermd te zijn.

Voor het gebruik van foto’s geldt dat Theaterkantoor er geen inbreuk is omdat een foto naar zijn aard een momentopname is en de auteursrechtelijke bescherming van het lichtplan met name is gelegen in de sequentie van de verschillende (gradaties van) kleuren uit verschillende richtingen.

Portretrecht
Stichting Ligconcert stelt dat het nieuwe Theaterkantoor zonder toestemming beeldmateriaal met pianist Van Veen heeft gebruikt en daarmee zijn portretrechten heeft geschonden, zowel bij materiaal dat in opdracht is gemaakt als bij ander beeldmateriaal, ook als zijn gezicht niet zichtbaar is maar zijn identiteit wel herkenbaar. Het Theaterkantoor schendt zijn persoonlijkheidsrechten door hem niet te vermelden of uit beelden te verwijderen, waardoor de indruk ontstaat dat hij niet bij zijn eigen voorstellingen aanwezig was en zijn reputatie wordt geschaad. Er is geen specifiek verweer gevoerd, vordering toegewezen.

Handelsnaamrechten
Theaterkantoor voert 'ligconcert' niet als handelsnaam, zij gebruikt 'Stellae Ligconcert'. Het gebruik van het woord ligconcert in combinatie van de naam van specifieke aanbod (bijv. Ligconcert Sandra van Nieuwland) is ter aanduiding van de dienst of product.

Databankenrecht
Ligconcert heeft onvoldoende gesteld dat er sprake is van een substantiële investering van een systematisch georganiseerde databank. Wel is het klant-relatiebestand gebruikt, terwijl op grond van 3:169 Lay Loose en Ligconcert deelgenoten zijn en was Lay Loose zonder medewerking niet gerechtigd dit bestand over te dragen. Wel is dit bestand inmiddels vermengd met toegevoegde persoonsgegevens, een treffende voorziening na twee jaar van vermenging is niet opportuun.
 

Vorderingen worden toegewezen: staking inbreuk auteursrecht op lichtplan, en portretrecht door gebruik van (al dan niet bewerkte ) foto's. Onrechtmatig handelen staken onder last van dwangsommen. Proceskostenveroordeling €7.060,42.

Lees kopie oorspronkelijk vonnis hier