CitoMateriaal maakt inbreuk op merk en handelsnaam Cito

12-01-2023 Print this page
Auteur:
Marie-Claire Vogels
IEPT20230112, Rb Gelderland, Cito v Smartie

Smartie maakt met tekens CitoMateriaal inbreuk op merken Cito (sub b): woord CITO niet zuiver beschrijvend. Merken Cito en tekens Smartie maken dezelfde totaalindruk. Verwarringsgevaar is reëel. Handelsnamen CitoMateriaal maken inbreuk op handelsnaam Cito: grote mate van visuele en auditieve overeenstemming. Handelsnaam Cito niet beschrijvend voor toetsmateriaal voor alle eindtoetsen in basisonderwijs. Sprake van verwarringsgevaar. Geen sprake van auteursrechtinbreuk ten aanzien van toetsmateriaal: niet voldoende onderbouwd dat Cito toetsmateriaal als werk kan worden beschouwd. Vorderingen gedeeltelijk toegewezen: doorhalen van registratie domeinnaam ‘citomateriaal.nl’. Volledige opgave van ingekochte aantallen en betrokken derden. Rectificatie aan betrokken derden.

 

MERKENRECHT - HANDELSNAAMRECHT - AUTEURSRECHT

 

Cito is een landelijke aanbieder en uitgever van toetsen, examens, meetinstrumenten en leerlingvolgsystemen voor leerlingen in de groepen 3 tot en met 8 in het basisonderwijs. Zij levert aan scholen boekjes met test- en toetsvragen, antwoorden, afbeeldingen en rekensommen. Cito heeft verschillende merkenrechten geregistreerd. De voormalige Stichting CitoMateriaal (nu Smartie) is in 2016 opgericht met als doel kansarme kinderen de mogelijkheid te bieden zich (beter) voor te bereiden op de eindtoetsen. Dat doet zij door 'CitoMateriaal' uit te geven.

 

Cito heeft na ontdekking van het bestaan van CitoMateriaal en de handelwijze van CitoMateriaal een aantal proefaankopen gedaan. Cito ontving naar aanleiding daarvan toetsmateriaal met daarop de naam/het teken CitoMateriaal. Volgens Cito wordt daarmee inbreuk gemaakt op de merk-, handelsnaam- en auteursrechten van Cito.

 

Merkenrecht
Het woord CITO, dat in alle merken van Cito terugkomt, is niet zuiver beschrijvend voor de diensten en waren waarvoor de merken zijn geregistreerd, te weten (onder meer) leermiddelen en onderwijsmateriaal en test- en toetsmateriaal.

 

Geoordeeld kan worden dat Smartie inbreuk maakt op grond van artikel 2.20 lid 1 sub b BVIE. De voorzieningenrechter is van oordeel dat (de onderscheidende en dominerende bestanddelen van) de merken van Cito en de tekens van Smartie auditief overeenstemmen. Ook in visueel opzicht verschillen de merken van Cito en de tekens van Smartie vrijwel niet van elkaar. Geconcludeerd moet dan ook worden dat de merken van Cito en de tekens van Smartie (globaal beoordeeld) dezelfde totaalindruk maken.

 

Bij het in aanmerking komende publiek, in dit geval scholen in het primair onderwijs en ouders en verzorgers van basisschoolgaande kinderen, kan verwarring tussen de ondernemingen ontstaan, althans de indruk kan worden gewekt dat enig verband tussen hen bestaat, mede in aanmerking genomen dat de ondernemingen soortgelijke diensten verrichten en waren verkopen.

 

Handelsnaamrecht
Zoals ook in het kader van de merkinbreuk is geoordeeld, is er sprake van grote visuele en auditieve overeenstemming bij het gebruik van de handelsnamen van partijen, gelet op hun dominerende en kenmerkende bestanddeel (Cito). De naam Cito is voorshands geoordeeld niet beschrijvend voor (oefen)toetsmateriaal voor alle eindtoetsen in het basisonderwijs.

 

Nu de ondernemingen zich allen richten op scholen en ouders of verzorgers van schoolgaande kinderen in het basisonderwijs, is ook het (doel)publiek van de ondernemingen dezelfde, althans overlappend. Bij deze stand van zaken is het gevaar dat (potentiële) klanten, althans het (doel)publiek, in verwarring raakt voorshands geoordeeld groot. Op basis van dit alles moet worden aangenomen dat sprake is van verwarringsgevaar als bedoeld in artikel 5 Hnw, zodat aannemelijk is dat aan de eisen voor handelsnaaminbreuk is voldaan. 

 

Auteursrecht
Cito heeft nagelaten te specificeren waarom de door haar genoemde voorbeelden (toetsmateriaal voor de Cito-eindtoetsen) als werk in de zin van artikel 10 Aw dienen te worden beschouwd. Bij gebreke van een afdoende onderbouwing, kan in het kader van dit kort geding dan ook niet worden aangenomen dat sprake is van beschermde werken noch van enige inbreuk op die werken door CitoMateriaal.

 

Vorderingen
Doorhaling van registratie domeinnaam ‘citomateriaal.nl’ in het register van SIDN toegewezen. Tevens toewijzing van volledige opgave van inkoop- en verkoopgegevens en rectificatie aan betrokken derden. Tot slot toewijzing van afgifte van inbreukmakende uitgaves en vernietiging van inbreukmakende digitale bestanden.  

 

IEPT20230112, Rb Gelderland, Cito v Smartie
 Vonnis in hoger beroep vernietigd: IEPT20240521, Hof Arnhem-Leeuwarden, Cito v Smartie

 

ECLI:NL:RBGEL:2023:7270